Tổng quan Sự kiện
Tháng 2 năm 2026 chứng kiến sự bùng nổ trong hoạt động M&A của Eli Lilly với hai động thái chiến lược: mua lại Orna Therapeutics với giá 2,4 tỷ USD và ký kết thỏa thuận hợp tác trị giá tiềm năng 8,5 tỷ USD với Innovent Biologics.
Phân tích Công nghệ: Sự trỗi dậy của Circular RNA (oRNA)
Thương vụ mua lại Orna Therapeutics không chỉ đơn thuần là mở rộng danh mục, mà là một cuộc đặt cược vào tương lai của liệu pháp gen in vivo. Các liệu pháp CAR-T hiện tại (như Kymriah, Yescarta) đòi hỏi quy trình ex vivo phức tạp: lấy máu, tách tế bào, chỉnh sửa gen và truyền lại. Quy trình này tốn kém, mất thời gian và khó mở rộng.
Công nghệ của Orna sử dụng RNA vòng (oRNA) được đóng gói trong các hạt nano lipid (LNP) hướng đích (targeted-LNP). Khi tiêm vào bệnh nhân, các LNP này sẽ chuyển giao oRNA vào các tế bào miễn dịch (như tế bào T) ngay trong cơ thể, lập trình chúng để tấn công tế bào bệnh.3 oRNA có ưu điểm vượt trội so với mRNA tuyến tính: độ bền cao hơn do không bị enzyme exonuclease phân hủy từ hai đầu, dẫn đến khả năng biểu hiện protein trị liệu (CAR) kéo dài hơn, từ đó duy trì hiệu quả điều trị lâu dài mà không cần liều nhắc lại thường xuyên.14 Chương trình dẫn đầu ORN-252 nhắm mục tiêu CD19 cho các bệnh tự miễn là minh chứng cho tiềm năng này.
Hình. Ưu điểm vượt trội của oRNA so với mRNA mạch thẳng. Nhờ cấu trúc vòng tròn, oRNA không bị enzyme exonuclease phân hủy từ hai đầu, dẫn đến khả năng biểu hiện protein trị liệu (CAR) kéo dài hơn, từ đó duy trì hiệu quả điều trị lâu dài mà không cần liều nhắc lại thường xuyên. Một minh chứng tiêu biểu cho tiềm năng của hướng tiếp cận này là chương trình ORN-252 nhắm đích CD19 dành cho các bệnh tự miễn.
Mô hình Hợp tác “Trung Quốc cho Toàn cầu” (China-for-Global)
Thỏa thuận với Innovent Biologics đại diện cho một mô hình hợp tác mới trong ngành dược phẩm sinh học. Thay vì chỉ cấp phép tài sản, Innovent chịu trách nhiệm phát triển từ ý tưởng đến “Proof of Concept” (Pha 2) tại Trung Quốc.5 Sau đó, Lilly sẽ tiếp nhận để phát triển toàn cầu. Chiến lược này tận dụng hai lợi thế: (1) Tốc độ tuyển dụng bệnh nhân và chi phí R&D thấp hơn tại Trung Quốc; (2) Năng lực thương mại hóa và quy trình pháp lý toàn cầu của Lilly.
